Thiết Kế Ánh Sáng Phòng Khách: Từ Bố Cục Đến Thông Số

Thiết kế ánh sáng phòng khách là quá trình chia hệ thống chiếu sáng thành ba lớp. Ba lớp đó là ánh sáng nền, ánh sáng theo hoạt động và ánh sáng điểm nhấn. Bạn cần bắt đầu từ bố cục sofa, TV, tranh và nhu cầu sử dụng, rồi chọn thông số và vị trí từng đèn.

Thiết kế ánh sáng phòng khách theo công năng và bố cục nội thất

5 dữ liệu cần có trước khi thiết kế ánh sáng phòng khách

Trước khi bắt tay vào thiết kế chiếu sáng phòng khách, bạn cần chuẩn bị dữ liệu về không gian. Danh sách dưới đây gồm 5 dữ liệu cần xác định trước.

• Diện tích và hình học phòng: chiều dài, chiều rộng, hình chữ nhật hay có góc lệch.
• Chiều cao và loại trần: trần phẳng, trần giật cấp thạch cao hay trần bê tông.
• Vị trí sofa, bàn trà, TV và tranh hoặc mảng tường trang trí.
• Mức ánh sáng tự nhiên: hướng cửa sổ và giờ nắng chiếu vào phòng.
• Các hoạt động chính cần phục vụ: tiếp khách, xem TV, đọc sách hoặc thư giãn.

SOHOBI khuyên bạn thiết kế theo đúng nội thất và hoạt động thật của phòng. Không rải đèn đều khắp trần chỉ vì diện tích còn trống.

Thiết kế ánh sáng phòng khách theo 3 lớp: Ambient, Task, Accent

Chiếu sáng phân lớp là cách chia ánh sáng phòng khách thành ba lớp chức năng. Mỗi lớp giải quyết một nhu cầu riêng. Ba lớp cùng phối hợp mới tạo ra một phương án đầy đủ.

Ba lớp ánh sáng cơ bản khi thiết kế chiếu sáng phòng khách

Ambient: ánh sáng nền cho toàn bộ phòng khách

Ambient là lớp ánh sáng nền của phòng khách. Lớp này giúp bạn di chuyển và nhìn rõ không gian vào ban đêm. Ambient thường đến từ đèn âm trần, đèn ốp trần hoặc ánh sáng hắt gián tiếp.

Task: ánh sáng phục vụ hoạt động cụ thể

Task là lớp ánh sáng tập trung vào khu vực bạn thao tác. Lớp này phục vụ những hoạt động cần nhìn rõ chi tiết, ví dụ đọc sách. Vị trí và loại đèn cụ thể cho từng khu vực được nêu ở phần bố trí bên dưới.

Accent: ánh sáng tạo điểm nhấn cho tranh và mảng tường

Accent là lớp ánh sáng nhấn vào một điểm cụ thể. Điểm đó có thể là tranh, tượng, kệ trang trí hoặc mảng tường. Lớp này giúp phòng khách có chiều sâu, thay vì phẳng đều. Đèn rọi ray hoặc đèn âm trần góc chiếu hẹp thường được dùng cho vai trò này.

SOHOBI lưu ý bạn không nên chỉ dùng một lớp Ambient cho toàn phòng khách. Cách làm này khiến phòng đủ sáng nhưng thiếu chiều sâu. Từng hoạt động cụ thể cũng không được phục vụ đúng mức.

Bố trí ánh sáng theo từng khu vực khi thiết kế ánh sáng phòng khách

Sau khi xác định 3 lớp, bạn cần gắn từng lớp vào đúng khu vực nội thất. Bước này giúp tránh chói, tránh phản xạ lên màn hình và tránh những vùng sáng thiếu chủ ý.

Bố trí ánh sáng cho khu vực sofa và bàn trà

Khu vực sofa và bàn trà nên phối hợp cả Ambient lẫn Task. Ambient giúp nhìn rõ toàn bộ góc ngồi. Task phục vụ hoạt động đọc sách buổi tối. Đèn thả treo thấp trên bàn trà và đèn sàn cạnh sofa là hai lựa chọn phù hợp. Bạn nên tránh đặt nguồn sáng chiếu thẳng vào mắt người ngồi trên sofa. Khi ngồi, tầm mắt thấp hơn nên nguồn sáng treo thấp hoặc đặt gần sofa dễ lọt vào trường nhìn và gây chói.

Ánh sáng khu vực sofa và bàn trà kết hợp 4 layer

Bố trí ánh sáng cho khu vực TV

Khu vực TV cần ánh sáng dịu. Ánh sáng cần tránh phản xạ lên màn hình khi đang xem. Có thể dùng ánh sáng hắt sau TV để giảm chênh lệch giữa vùng sáng và vùng tối quanh màn hình. Bạn nên tránh đặt đèn có góc chiếu trực diện vào bề mặt TV. Ánh sáng phản xạ sẽ làm giảm độ tương phản hình ảnh.

Bố trí ánh sáng cho tranh, kệ và mảng tường trang trí

Với tranh, kệ hoặc mảng tường được chọn làm điểm nhấn, nên tách ánh sáng Accent khỏi lớp nền chung. Theo bảng tham chiếu góc chiếu, đèn góc hẹp 15 đến 24 độ phù hợp để chiếu tranh, tượng hoặc lọ hoa. Góc hẹp tạo được điểm nhìn tập trung, thay vì ánh sáng tỏa lan.

Bố trí ánh sáng cho góc đọc sách hoặc làm việc

Góc đọc sách hoặc làm việc cần một nguồn Task riêng. Nguồn này nên độc lập với Ambient chung của phòng. Đèn bàn hoặc đèn sàn điều chỉnh được hướng chiếu là lựa chọn phù hợp. Bạn cần ánh sáng tập trung đúng vào trang sách, không làm chói phần còn lại của phòng.

Thiết kế ánh sáng phòng khách cần hiểu Lux, CCT, CRI và góc chiếu thế nào?

Bốn thông số này quyết định chất lượng ánh sáng thực tế. Chúng không chỉ là số liệu ghi trên bao bì đèn.

• Lux là độ rọi, tức lượng ánh sáng đo được trên một bề mặt cụ thể. Lux phản ánh mức sáng hữu dụng thật, khác với Watt vốn chỉ nói lên lượng điện tiêu thụ.
• CCT là nhiệt độ màu, đo bằng Kelvin. CCT thể hiện ánh sáng thiên ấm hay thiên lạnh. Mức CCT phù hợp còn phụ thuộc tông màu nội thất và sơn tường. Không có một mức cố định cho mọi phòng khách.
• CRI là chỉ số hoàn màu. CRI thể hiện mức độ trung thực của màu sắc khi được chiếu sáng. Chỉ số này ảnh hưởng trực tiếp đến cách bạn nhìn thấy màu gỗ, vải bọc sofa hoặc tranh treo tường.
• Góc chiếu quyết định ánh sáng tập trung hay phủ rộng. Trong bảng tham chiếu, góc 36 độ được gợi ý cho chiếu sáng chung ở phòng khách 16 đến 30 mét vuông. Góc 50 độ tạo vùng phủ rộng hơn khi trần thấp. Đây là khoảng tham khảo, không phải công thức chọn đèn chỉ theo diện tích. Bạn cần đối chiếu thêm với chiều cao trần, vị trí đèn và khu vực cần chiếu.

Khuyến nghị của SOHOBI: mức Lux, CCT và CRI cụ thể còn phụ thuộc diện tích, tông màu nội thất và mẫu đèn đang dùng. SOHOBI luôn kiểm chứng lại phương án bằng mô phỏng DIALux trước khi thi công thực tế. Cách làm này thay cho việc áp một con số chung cho mọi phòng khách.

Góc chiếu ảnh hưởng đến vùng sáng và mức chói trong phòng khách

Đèn thả đóng vai trò gì trong thiết kế ánh sáng phòng khách?

Đèn thả thường đảm nhận vai trò trang trí, tạo điểm nhấn thị giác khi treo ở khu vực trung tâm. Đèn thả treo thấp trên bàn trà có thể đảm nhiệm vai trò Task khi cần ánh sáng tập trung. Không nên mặc định đèn thả là nguồn Ambient duy nhất cho cả phòng.

Bạn nên phối hợp đèn thả với đèn âm trần Ambient hoặc ánh sáng hắt tường.

Tỷ lệ đèn thả với bàn trà và chiều cao trần cũng ảnh hưởng đến cảm giác cân đối. Đây là yếu tố cần cân nhắc cùng vai trò chiếu sáng. Xem cách tính cụ thể tại bài chiều cao treo đèn thả.

Sau khi xác định xong vai trò của đèn thả, bạn có thể xem mẫu thực tế. Tham khảo tại chuyên trang đèn thả phòng khách của SOHOBI để chọn mẫu phù hợp phong cách nội thất.

Kịch bản bật đèn trong thiết kế ánh sáng phòng khách theo hoạt động sử dụng

Cùng một phòng khách nhưng phục vụ nhiều hoạt động khác nhau trong ngày. Vì vậy bạn cần tách kịch bản bật đèn riêng cho từng hoạt động, thay vì bật toàn bộ đèn cùng lúc. Bước này nằm ở cuối quy trình, sau khi bạn đã chốt xong 3 lớp và vị trí từng đèn.

• Tiếp khách: bật đủ Ambient và Accent để không gian sáng rõ, có điểm nhấn.
• Xem TV: giảm Ambient, tắt các nguồn sáng chiếu trực diện vào màn hình.
• Đọc sách: bật Task tại góc ngồi và chỉ bổ sung nguồn khác khi cần, thay vì bật toàn bộ hệ thống.
• Thư giãn buổi tối: giảm cường độ chung, ưu tiên ánh sáng ấm và dịu.

Hệ thống điện phòng khách có thể dùng thêm dimmer hoặc bộ điều khiển tương thích. Khi đó bạn chuyển đổi nhanh giữa các kịch bản, không cần thao tác từng công tắc riêng lẻ.

Sai lầm thường gặp khi thiết kế ánh sáng phòng khách

• Chỉ dùng một nguồn sáng trung tâm, khiến phòng khách thiếu lớp Task và Accent cần thiết.
• Lắp quá nhiều đèn downlight dày đặc trên trần, không tính theo khu vực chức năng thật sự cần sáng.
• Đặt đèn chiếu thẳng vào mắt người ngồi trên sofa, hoặc phản xạ trực tiếp lên màn hình TV.
• Bỏ qua bề mặt phản xạ như TV, kính hoặc gương khi tính vị trí đèn.
• Chọn mẫu đèn trước khi chốt xong bố cục ánh sáng, khiến layout phải điều chỉnh ngược lại theo đèn.

Câu hỏi thường gặp về thiết kế ánh sáng phòng khách

Phòng khách có cần đèn thả nếu đã có downlight?

Không bắt buộc. Nếu downlight đã đảm nhiệm ánh sáng nền, đèn thả có thể bổ sung vai trò Task hoặc tạo điểm nhấn thị giác tại khu vực bàn trà. Downlight và đèn thả có thể bổ sung cho nhau theo từng vai trò chiếu sáng.

Nên chọn CCT nào khi phòng khách có nhiều vật liệu khác nhau?

CCT phù hợp phụ thuộc tông màu nội thất và sơn tường đang dùng. Không có một mức CCT chung cho mọi phòng khách nhiều vật liệu. Bạn nên đối chiếu CCT với từng mẫu đèn và vật liệu thật của phòng, thay vì áp một con số cố định.

Có nên dùng một công tắc cho toàn bộ đèn phòng khách?

Không nên. Phòng khách phục vụ nhiều hoạt động khác nhau trong ngày, như tiếp khách, xem TV hoặc đọc sách. Chia công tắc hoặc dimmer riêng theo từng lớp Ambient, Task, Accent giúp bạn chuyển đổi đúng kịch bản cho từng hoạt động.

Gửi diện tích, chiều cao trần và bố cục nội thất phòng khách cho SOHOBI. SOHOBI sẽ tư vấn phương án thiết kế ánh sáng theo đúng không gian phòng khách thực tế. Nếu bạn đã sẵn sàng chọn mẫu, xem ngay đèn thả phòng khách tại SOHOBI. Gọi hotline 0853 579 111 khi cần tư vấn thêm cho trường hợp phức tạp.

Danh mục: Đèn trang trí